فاضلاب نساجی را چگونه تصفیه می کنند؟

پساب کارخانجات نساجی

در مقاله ای که در خصوص فاضلاب صنعت نساجی صحبت کردیم، به این نتیجه رسیدم که صنعت نساجی یکی از صنایع با مصرف آب در میان سایر صنایع می باشد. بنابراین استفاده مجدد از آب برای کاهش مصرف آب، امری ضروری در صنعت نساجی می باشد. برای کاهش مصرف آب در پساب کارخانجات صنعت نساجی روش های مانند: بازیافت . استفاده مجدد از آب، استفاده از مواد شیمیایی و اصلاح ماشین آلات کارخانه وجود دارد.

مراحل تصفیه فاضلاب صنایع نساجی

از جدول 2-6 مشاهده می شود که آب مصرفی برای رطوبت زدایی از دست رفته است و قابل بازیابی نمی باشد. جریان خروجی از بویلر می تواند برای شست و شوی کف محفظه بویلر مورد استفاده قرار گیرد یا در صورت تقطیر به بویلر برگشت داده شود. فاضلاب حاصل از مصارف بهداشتی می تواند در معرض تصفیه های بعدی قرار گرفته و به عنوان آب تغذیه بویلر به کار رود. مصرف کننده اصلی آب، اتاق پردازش می باشد که در آن پتانسیل وسیعی برای استفاده مجدد، بازیافت و کاهش مصرف آب در دسترس می باشد. برخی از مراحل که می تواند صورت پذیرد شامل:

• کاهش تعداد شستشوی ها و استفاده از آب گرم جهت عملیات شست و شو .
• جایگزینی حمام رنگ متحرک با حمام ثابت.
• استفاده از روش شستشو  با جریان مخالف در جایی که امکان پذیر می باشد.
• رعایت روش های مدیریتی مناسب.
• به کار گرفتن ماشین آلاتی نسبت مواد به مایع پایین کار می کنند.
• بازیافت محتوای حمام رنگ مصرفی و تبدیل اجزای شیمیایی آن به سطح مورد نیاز و استفاده مجدد از آن ها. این مرحله آب را مانند مواد شیمیایی حفظ می کند.

با استفاده از روش های بالا 40-20 % آب ذخیره می شود. مطالعات روی مصرف آب در کارخانه های منسوجات در بمبئی نشان داد که نزدیک به آن 20-15 % آب می تواند بدون هیچ گونه تصفیه دوباره استفاده شود. در حالی که حدود 50% می تواند بعد از تصفیه شیمیایی و فیلتراسیون استفاده مجدد شود.

جایگزینی مواد شیمیایی

راه دیگر جهت کاهش آلودگی، جانشینی مواد شیمیایی با آلودگی کم به جای مواد شیمیایی آلوده تر می باشد. مثلا جایگزینی نشاسته برای آهارزنی به جای CMC یا PVA، جایگزینی پاک کننده غیر یونی بر پایه نانیل فنل اتوکسیلیت شده با آلفا اولفین سولفات یا الکل چرب اتوکسیلیت شده در تغار، استفاده از اسید فرمیک به جای استیک اسید در رنگرزی، به کار گیری رنگ های واکنشی به جای رنگ های خمره ای و رنگ ازو (نیتروژنی). یک مثال جالب دیگر، استفاده از مخلوط سنگ ماسه آهکی رس دار و مواد شیمیایی مناسب دیگر جهت کاهش سولفید در فاضلاب های رنگرزی آنیلینی می باشد. یک مقاله جالب روی BOD مواد شیمیایی نساجی توسط مک کارتی در طی اقدامات انجمن شیمی دان ها و نقاشان نساجی آمریکا ارائه شد. این مقاله لیست به روز شده مواد شیمیایی نساجی و مقادیر BOD آن را بیشتر به صورت درصد، به جای میلی گرم در لیتر، بیان کرد مک کارتی مقادیر BOD را برای جایگزین های نشاسته و خود نشاسته ( 1000-600 میلی گرم در لیتر) مقایسه کرد و دامنه تغییراتی بین 16-4 میلی گرم CMC و 375 میلی گرم در لیتر برای دانه نشاسته و HPAN داشت.

تغییر و اصلاح ماشین آلات نساجی

تغییر در فرآیند تولید یا تغییر در ماشین آلات موجود، راه دیگری جهت کاهش تولید فاضلاب است. مشاهده که عملیات پیوسته نسبت به عملیات نا پیوسته به فضا، آب و ماد شیمیایی کمتری است. مشاهده شده که عملیات مجزایی همچون آهار زدایی و پشم شویی نخ با یکدیگر ترکیب شوند. استفاده از حلال های مناسب برای آهار زدایی و شست و شو، کاهش موثری در مصرف آب دارد به طوری که این فرآیند به آب جلبک کمی نیاز دارد. هرچند بازیافت کامل حلال جهت پیشگیری از مسئله آلودگی هوا ضروری است.

ماشین چاپ با یک تیغه خراشنده برای برداشت خمیر چاپ اضافه از غلتک تجهیز شده است. خمیر بریده شده در ظرف قرار گرفته در زیر غلتک جمع آوری می شود. این روش به طور ویژه برای چاپ کتان های نازک به کار می رود. یک فرآیند اصلاحی موثر دیگر شامل عدم تخلیه دایمی پساب و پمپ کردن مایعات فرآیند به یک تانک ذخیره می باشد که برای حمام مشابه بعدی حفظ شده است.

روش های مدیریت سود مند

روش های مدیریت مناسب شامل موارد زیر است :

• حداقل استفاده از مواد شیمیایی در فرآیند.
• به نشت آب و مواد شیمایی توجه بیشتر شود.
• تمیز کردن کف زمین به صورت خشک، در ادامه تمیز کردن با تکه ای پارچه ای مرطوب.
• آموزش کارگران در مورد اهمیت پاک نگه داشتن محیط.
• تفکیک جریان های قوی از جریان های ضعیف، تجهیز سیستم حمل جدا برای آب باران و در کل، اطمینان از اینکه مقدار فاضلاب ورودی به تصفیه خانه به حداقل رسیده است.

در کارخانه های موجود، اجرای آخرین مرحله معمولا دشوار یا در بعضی موارد غیر ممکن است، اما باید در مرحله طراحی کارخانه های جدید توجه جدی به آن شود. این مرحله و دیگر مراحل ذکر شده باعث کاهش و در بعضی موارد حذف آلودگی، کاهش مصرف آب و مواد شیمیایی و کاهش هزینه نهایی تصفیه جریان های فاضلاب می شود.

پساب صنایع نساجی

همان طور که قبلا اشاره شد، فاضلاب حاوی ناخالصی های طبیعی و شیمیایی مورد استفاده در فرآیند تولید می باشد. فرآیند های ریسندگی، بافندگی و اندازه بندی مقدار ناچیزی فاضلاب تولید می کنند. آهارزنی جریان فاضلابی تولید می کند که ماهیت آن به مواد شیمیایی مورد استفاده در فرآیند بستگی دارد. تغار زنی فاضلابی با دما، کل جامدات محلول، جامدات معلق، مقدار PH، رنگ و BOD بالا تولید می کند و در کل ظاهر کف مانندی دارد.

روش های تصفیه فاضلاب نساجی

فاضلاب قسمت رنگ بری حاوی عامل سفید کننده غیر واکنشی بوده و می تواند به طور مناسبی با جریان های فاضلاب باقیمانده مخلوط شود. پشم شویی، پسابی با PH پایین تولید می کند و می تواند برای خنثی سازی جزئی دیگر جریان های فاضلاب با قلیاییت بالا استفاده شود. آهارزنی باعث تخلیه فاضلاب با PH بالا و جامدات محلول و BOD پایین می شود. رنگرزی و چاپ دو عملیاتی هستند که از آن پساب با کیفیت خیلی متغیر تولید می شود. بار های آلودگی متداول فاضلاب های پردازش نساجی در جدول 6-3 آورده شده است.

آنالیز شیمیایی فاضلاب های تولیدی در کارخانه نساجی متداول در جدول 6-4 آورده شده است.

از جدول 6-4 مشاهده می شود که PH، جامدات محلول، BOD و COD فاضلاب بالاست که تصفیه آن قبل از تخلیه به فاضلاب رو شهری، منابع آب های پذیرنده، دریا یا آبیاری در زمین ضروری است. خوشبختانه، آلاینده های آلی فاضلاب (به جز برخی رنگ ) تجزیه پذیر هستند، بنابراین فاضلاب می تواند به راحتی با فاضلاب خانگی مخلوط شود. چنانچه نیتروژن و فسفر کم باشد، مکمل غذایی لازم است، اگر چه فاضلاب خانگی قسمتی از این عنصر را تأمین می کند. اتاق های فرآیند که فاضلاب تغار در حجم های بالا تولید می کنند ممکن است نیازمند تصفیه جداگانه قبل از ترکیب آن با دیگر جریان های فاضلاب جهت تصفیه بیشتر می باشد.

پساب های نساجی

تصفیه فاضلاب تغار شامل خنثی سازی قلیاییت و PH بالا با اسید مناسب مانند اسید سولفوریک یا گذراندن جریان گاز درون فاضلاب می باشد. انعقاد جامدات معلق فاضلاب با آهک، ته نشینی 24 ساعته و تخلیه مواد شناور از مخزن واکنش و ایجاد زمان ماند فاضلاب ( ایجاد شرایط سکون )، برای تصفیه بیشتر می باشد. فاضلاب بعد از کاهش PH به 5/8 یا کمتر می تواند متناوبا در معرض تصفیه هوازی قرار بگیرد. مکمل غذایی با روده و دی آمونیوم فسفات برای تصفیه بیولوژیکی لازم است. در هر مورد، لجن تولید شده آب گیری و در زمین دفن می شود.

تصفیه فاضلاب نساجی با لجن فعال

همان طور که پیش اشاره شد، معمولا آلودگی های فاضلاب نساجی تجزیه پذیر هستند و ممکن است قبل از تصفیه ترکیبی، به طور مناسب با فاضلاب خانگی مخلوط شوند. یک روش معمول استفاده از فرآیند لجن فعال یا مدل های آن برای این منظور می باشد. پیش تصفیه با آشغال گیر ریز و در ادامه یکنواخت سازی و تصحیح PH، این اطمینان را ایجاد می کند که تصفیه بیولوژیکی به طور نامطلوب تحت تأثیر نوسانات کیفیت و میزان جریان فاضلاب خام قرار نمی گیرد.

bod فاضلاب نساجی

و هوادهی به وسیله پخش هوا در فاضلاب نهایی کتان را پیشنهاد کرد. مطالعات آزمایشگاهی و پایلوت کاهش 8/46 % BOD را بعد از 12 ساعت هوادهی نشان داد. مزیت این مرحله این است که غلظت بالای لجن حساس نباید در طول تصفیه کنترل شود. فعالیت بیولوژیکی در طول هوادهی تولید دی اکسید کربن کرده که به کاهش قلیاییت اضافی در فاضلاب کمک کرده و هزینه مواد شیمیایی جهت خنثی ساز را تا حد کاهش می دهد. خلاف 71 % BOD زمانی که فاضلاب قبل از تصفیه بیولوژیکی خنثی شده بود، به دست آمد.

تصفیه فاضلاب کارخانه نساجی

ویلیامز و هوتو لاگون های هوادهی و بعد از ته نشینی ثانویه نساجی را مورد آزمایش قرار دادند. آن ها کارایی حذف 80-75 % BOD را بعد از 48 ساعت هوادهی به دست آوردند. سای هوروالا و رادی کارایی پلی الکترولیت را روی تصفیه فاضلاب نساجی مورد مطالعه قرار دادند: یکی حامل فاضلاب واحد آهارزنی، مرسریزه کردن و تغار زنی، در حالی که دیگری حامل فاضلاب رنگ زنی، چاپ و عملیات پایانی بود. مخلوطی از دو فاضلاب نیز در پکیج تصفیه فاضلاب نساجی مورد مطالعه قرار گرفت. آن ها دریافتند که فاضلاب جریان اول نسبت به جریان دوم تمایل کمتری به انعقاد داشتند. کار آیی تصفیه بر اساس حذف رنگ، حذف COD و جامدات معلق ارزیابی شد. منعقد کننده های مورد استفاده آلوم، کلراید آهن و catfloc-T بود.